‘DE HERNIEUWDE AANKOMST’: HELA HELA ROTAN E

Dinsdag werd bekend gemaakt dat ‘De Hernieuwde Aankomst’ voorlopig uitgesteld wordt naar Q1 2022. Het comité schrijft in een persbericht: “(…) de opzet van de herdenking en de bijbehorende tentoonstelling is bij bepaalde delen van de Molukse gemeenschap niet in goede aarde gevallen.

Men name op social media is het onrustig (…) de organisatie acht het nodig om bestaande emoties meer ruimte te geven en ook om een breder draagvlak te creëren [persbericht comité].” Even ben ik blij. Voorlopig is ‘De Hernieuwde Aankomst’ van de baan.Ik heb ook bewondering voor de toon van het bericht. Het moet een enorme teleurstelling zijn voor het comité om de manifestatie uit te stellen. Toch kan men zo’n neutraal bericht schrijven. Helaas is dit persbericht niet gedeeld met de gemeenschap. Het persbericht staat een dag na publicatie zelfs niet op de eigen website. Alweer moeten we het nieuws vernemen vanuit de reguliere media. En de toon van de landelijke media is minder neutraal. 

FRAMING AND BLAMING Het Algemeen Dagblad kopt: “Herdenking aankomst Molukkers afgeblazen na kritiek en bedreigingen uit gemeenschap. (…) Na een oproep tot een boycot, een wekenlange haatcampagne en ernstige bedreigingen vanuit de Molukse gemeenschap, is besloten de herdenking in aanwezigheid van demissionair premier Mark Rutte uit te stellen [AD].” Rijnmond bericht dan: “Ook krijgt Toisuta ernstige bedreigingen uit de gemeenschap. Er waren al een tijd lang impliciete bedreigingen, maar ze werden steeds explicieter (…). In het begin leg je ze naast je neer. Dan denk je: Ga iets doen met je leven, in plaats van dat je toetsenbordterrorist wordt [Rijnmond].” Tot slot nog: “De verdeeldheid in de Molukse gemeenschap is inmiddels zo uit de hand gelopen dat jongeren werden opgeroepen de herdenking te verstoren [AD].”Volgens het AD artikel dreigen er ongeregeldheden en worden er bedreigingen geuit. Elders in de passage worden twee initiatiefnemers van het tegengeluid met naam en toenaam als oproerkraaiers weggezet. Het comité gooit er nog een schepje bovenop door critici af te doen als ‘toetsenbord-terrorist’. De manier waarop de gemeenschap hier geframed wordt appelleert aan het onderbuikgevoel van de Nederlandse Samenleving; Molukkers zijn treinkapers en het comité distantieert zich hiervan. Echter, er is helemaal geen sprake van dreigend geweld of een haatcampagne. Jongeren komen inderdaad in verzet, maar niet om de bijeenkomst te verstoren maar om te demonstreren. De geschiedenis leeft bij ons en wij willen gehoord worden. Voor ons géén geschiedvervalsing over de ruggen van onze grootouders. De berichtgeving appelleert ook aan een onderbuikgevoel in de Molukse gemeenschap. Sinds de gezamenlijke aankomst is de gemeenschap versplinterd in honderden politieke, etnische en religieuze stromingen. Dit ging niet zachtzinnig. Er is gekleineerd, gescholden, gevochten en er zijn doden gevallen. Sindsdien blijft eenheid een gevoelig onderwerp. Naar aanleiding van de commotie verwijst het comité continue naar de ontstane verdeeldheid in de gemeenschap, en dit roept ongemakkelijke gevoelens op. Echter, in het tegengeluid zie ik juist het tegenovergestelde van verdeeldheid. Het tegengeluid wordt onderschreven door 105 Molukse organisaties en wijkraden en meer dan 3.000 individuen. Wie kan zich de laatste keer herinneren dat er zo’n sterk geluid vanuit de gemeenschap kwam? Hoeveel organisaties heeft het comité achter zich? Het AD artikel is inmiddels talloze keren overgenomen door andere landelijke media. Inclusief de opruiende toon. Wat dit extra pijnlijk maakt is dat de auteur/journalist van het AD zélf een van de 70 Molukse rolmodellen is, en hij een persoonlijk belang heeft in ‘De Hernieuwde Aankomst’. Mijn enthousiasme voor het neutrale persbericht wordt hiermee getemperd. Het wayang-spel gaat een nieuw akte in. 

VASTDENKEN ‘De Hernieuwde Aankomst’ wordt niet gecanceld maar slechts verplaatst: “In een persoonlijk overleg tussen (het comité) en Rutte is besloten de herdenking te verplaatsen naar begin volgend jaar. Rutte heeft daarbij benadrukt dat het geen afstel is maar uitstel [AD].” Dit is een duidelijk gevalletje van ‘vastdenken’. “Vastdenken is een manier van denken, waarbij onze eigen `oplossing` van een probleem het probleem alleen maar groter maakt. Alsof je in een vlekje op je kleding wrijft om het vlekje weg te werken. Het effect is dat de vlek alleen maar groter wordt”, aldus Berthold Gunster in zijn populaire managementboekenreeks. Het essentiële punt in de discussie is dat het comité er van uit gaat dat zij iets kan oplossen voor de gemeenschap. Een nieuwe aankomst om het leed van het kille ontvangst in 1951 weg te nemen. Echter, er is helemaal geen vraag, of behoefte, om de aankomst over te doen. Er valt namelijk niets te vieren, en een hernieuwde aankomst gaat het trauma van de 1e generatie niet oplossen. Het trauma gaat verder dan alleen het ontslag en de kille ontvangst. Het is het gedwongen achterlaten van je eigen kinderen en familieleden, de gekrenkte eer en armoede, verdeeldheid en sektarisch geweld, jong overleden kinderen door tochtige barakken, jarenlange achterstelling en segregatie, radicalisering en verslavingsproblematiek. En altijd maar de heimwee naar huis bij de niet-nagekomen belofte van terugkeer, om tot slot in de koude klei begraven te worden in plaats van onder wuivende palmbomen. Als het comité dit niet inziet moeten er andere belangen spelen. Gelukkig hebben ze dit zelf al toegegeven. In hun eigen publicaties staat: “Onder vele Molukkers is het wantrouwen naar de Nederlandse staat nooit verdwenen, evenals de boosheid en pijn over het ontslag. De komende herdenking moet volgens Toisuta het startpunt zijn van een hernieuwde band. [AD].” Elders schrijven zij: “In 1951 kwamen de Molukkers aan in Nederland, zij hebben een lange weg afgelegd voordat zij uiteindelijk hun plek en bestemming in de Nederlandse samenleving vonden [herdenking 70 jaar brochure].” Verder staat dan: “De Molukse gemeenschap begrijpt dat geweld haar situatie niet zal verbeteren en niets zal oplossen, en dat een Onafhankelijke Republiek van de Molukken een illusie is.”[herdenking 70 jaar brochure]. Met andere woorden. ‘De Hernieuwde Aankomst’ als poging de gemeenschap te assimileren in de Nederlandse samenleving. Het project uitstellen zal alleen maar leiden tot meer onrust. Zeker omdat het comité niets leert van de kritiek. Op de vraag hoe ze het proces verbeteren in 2022 schrijft het comité namelijk: “Vanaf het allereerste begin heeft het comité Molukse herdenking alle kritiek en signalen serieus genomen en in veel gevallen ook kunnen weerleggen. Suggesties zijn in alle gevallen bekeken en/of overgenomen [persbericht comité].” Echter, niet één van alle argumenten van het tegengeluid is serieus genomen in de afgelopen maand. Verder stelt het comité: “We hebben in de aanloop naar de herdenking al informatiebijeenkomsten georganiseerd. Dat gaan we herhalen [persbericht].’’ Echter, meerdere malen is gebleken dat er van inspraak geen sprake is. Er was slechts één gesloten informatieavond bijeenkomst op 13 september in Hotel Jakarta. En dat was geen succes. De definitie van waanzin is steeds hetzelfde doen maar een ander resultaat verwachten. 

HELA ROTAN Touwtrekken is zowel een kinderspelletje als synoniem voor bakkeleien of een meningsverschil. Op de Molukken doen ze niet aan touwtrekken, maar trekken ze aan gevlochten rotan stokken. 
Hela Hela Rotan e Rotan e (Trek aan de rotan)Tifa Jawa Jawa e Babunyi (De Javaanse trom klikt)Rotan Rotan Suda Putus (de Rotan scheurt)Suda Putus Ujung Dua (de Rotan scheurt in tweeën)Dua Bakudapa ee (de 2 delen komen weer bij elkaar) Het lied is een metafoor voor het Molukse volk. We blijven wedijveren en bekvechten en ondertussen trekken we ons volk in stukken. De lachende derde, de Javaanse trom, staat erbij en stimuleert het schisma met het getrommel. De akkoorden van Wassenaar in liedvorm. 
Het jongereninitiatief van het tegengeluid zit in een stroomversnelling. Belangrijk is nu om de extra tijd te gebruiken om steun te krijgen bij rest van de Molukse gemeenschap. Schraap alle versplinterde politieke, etnische en religieuze stromingen bij elkaar, want dit gaat om de basis, onze gezamenlijke aankomst. Ik denk dat het mogelijk is. De laatste regel van het lied Hela Rotan is namelijk het belangrijkste; uiteindelijk komen de delen weer bij elkaar. Zelfs na 70 jaar. 

DE OPLOSSING Een gezegde luidt: ‘If you only focus on the problem, you might miss the easy solution’. Het probleem is niet de wéérstand tegen ‘De Hernieuwde Aankomst’, het probleem ís ‘De Hernieuwde Aankomst’. Pas als men dát ziet is de oplossing ook duidelijk; definitief annuleren. Laten we samenkomen en bedenken hoe we de aankomst willen herdenken. Ik doe een voorzet; een ingetogen herdenking voor- en door Molukkers. Zonder symbolische boot. Zonder breakdancers. Zonder slingers. Zonder Mark Rutte en zonder Javaanse trom. Maar met respect voor de eerste generatie.

Bron : Eric Danyel Tutuhatunewa

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *